Het verhaal van Koppeltaal

 

Verhaal van Koppeltaal

Een game voor kinderen met autisme

Gamification is een trend waarin de dynamiek en mechaniek van spellen wordt toegepast om in andere gebieden tot makkelijkere en leukere toepassingen te komen. Deze ontwikkeling is ook zichtbaar binnen de GGZ. Het verhaal van Koppeltaal ontstond bij de wens van enkele GGZ -instellingen om een game te ontwikkelen voor kinderen met autisme. Zorginstellingen gingen hierover in gesprek met CbusineZ, de investeringstak van zorgverzekeraar CZ. CbusineZ wilde de ontwikkeling van een game graag financieren mits er een substantieel aantal instellingen samenwerkt aan de ontwikkeling. Hierna werd besloten de Coöperatie E-lab Autisme op te richten die kennis en ervaring over autisme bundelt en samen op zoek gaat naar een game-ontwikkelaar om hun wens vorm te geven.

Het idee voor een 'integratielaag'

De coöperatie realiseerde zich op dat moment al dat de game, die ontwikkeld zou worden door een bureau gespecialiseerd in games, samen moet kunnen werken met de verschillende IT-systemen die de instellingen gebruiken, bijvoorbeeld met de e-health platforms, de EPD's en de ROM applicaties. Geen van de bestaande applicaties bood de mogelijkheid om een game voor autisme te maken, en het zou dubbel werk zijn om de game ook de functionaliteit te laten bieden die deze andere applicaties al in huis hebben. Alle leveranciers apart benaderen om de game aan te sluiten was ook een dure optie. Daarom werd een adviesbureau gevraagd om een bij de game passende integratielaag te ontwerpen waarmee de leden van de coöperatie op een standaardmanier op de verschillende applicaties aan kunnen sluiten.

Draagvlak bij de e-health leveranciers om samen te werken aan de integratielaag

Tijdens het ontwerp van de integratielaag sprak het adviesbureau met verschillende leidende e-health leveranciers in de GGZ. Zo kregen zij belangrijke informatie voor het ontwerp van de integratielaag en ontstond een beeld hoe de integratielaag aan zou kunnen sluiten op de huidige en toekomstige ontwikkelingen in de verschillende e-health platforms. Het advies werd de integratielaag samen met de markt te ontwikkelen en te implementeren. De verschillende e-health leveranciers stonden direct open voor een samenwerking.

Businessplan, ontwerp en make-or-buy

Na het uitwerken van het businessplan startte het ontwerp van de integratielaag. In overleg met de e-health leveranciers werd besloten het ontwerp te maken gebaseerd op een standaard integratiecomponent en dit in te kopen bij Vitalhealth Software. Zo ontstond 'Koppeltaal GGZ'. De integratiecomponent van Vitalhealth Software werd getoetst op toegevoegde waarde en vervolgens werd een functioneel en technisch ontwerp van een eerste versie van Koppeltaal uitgewerkt. 

Goedkeuring van de community

In september 2014 werden de resultaten gedeeld met de coöperatie en de e-health leveranciers. Koppeltaal kreeg als basis de nieuwe HL7 standaard FHIR. Vitalhealth Software zegde toe haar integrator voor die taal klaar te maken en kwam er draagvlak voor het functioneel, technisch ontwerp en het businessplan. Naast de coöperatie e-lab autisme, zijn inmiddels nog twee andere coöperaties opgericht die gebruik gaan maken van Koppeltaal. De coöperatie e-lab verslaving en de coöperatie e-lab psychotrauma. Het Koppeltaal team werd gevraagd om in samenwerking met de IT deelnemers en de game ontwikkelaar de eerste versie te realiseren en CbusineZ sprak over het businessplan met collega zorgverzekeraars om de financiële duurzaamheid van Koppeltaal te garanderen.

Samen ontwikkelen en financieren

De ontwikkeling van Koppeltaal startte. Gedurende een viertal bijeenkomsten met de architecten van de verschillende IT deelnemers aan Koppeltaal ontstond versie 1.0. In het voorjaar van 2015 was de eerste bètatest een feit. Kick-ass, de game van de coöperatie e-lab autisme kan gegevens uitwisselen met Minddistrict, een van de deelnemende e-health applicaties. Daarnaast boekte ook CbusineZ succes. Achmea, DSW, en VGZ financieren mee. Vitalhealth Software kocht een licentie gekocht op de integrator component voor Koppeltaal.

Van bèta naar productie

Vlak na de bèta kwam het beoogde bestuur van de Stichting Koppeltaal in oprichting voor het eerst bij elkaar. Zij legden het juridische fundament voor de oprichting van de stichting. Door de technische teams werd hard gewerkt aan het in productie krijgen van Koppeltaal versie 1.0. Dit lukte in september 2015. Koppeltaal is beschikbaar voor de deelnemende IT leveranciers en de GGZ-instellingen aangesloten bij de coöperatie e-lab autisme. Zij gingen aan de slag om de koppelingen daadwerkelijk te maken en Kick-ass samen met kinderen en behandelaars uit te proberen.

De nabije toekomst

Naast de e-health leveranciers overwegen nu ook de gebruikersverenigingen van de GGZ EPD's Psygis Quarant, User, en Nexus aan te sluiten op Koppeltaal. Met name het integreren van ROM applicaties staat hoog op de verlanglijst van zowel e-health leveranciers als EPD gebruikers. Ook werd de ontwikkeling gestart van een nieuwe Koppeltaal game: The Goal is the Journey, waarmee cliënten met verslavingen en psychotrauma aan de verbetering van hun conditie kunnen werken. Een voor een sluiten de e-health leveranciers hun applicatie aan op Koppeltaal, gedreven door hun klanten die met de games en andere integraties aan de slag willen. Het Koppeltaal team gaat aan de slag om andere IT deelnemers en daarnaast vooral GGZ-instellingen te interesseren voor Koppeltaal.

VZVZ en Koppeltaal

VZVZ (Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie) en Koppeltaal werken sinds 1 juli 2017 nauw samen aan de doorontwikkeling en verdere introductie van Koppeltaal. 

Waarom Koppeltaal?

Waarom KoppeltaalEr is een toenemende behoefte aan de inzet van e-health en een koppeltaal om dit makkelijk mogelijk te maken. De overheid stimuleert de inzet van e-health en daarmee maakt het deel uit van het verzekerde pakket en het inkoopbeleid van de zorgverzekeraars. Tegelijkertijd dwingen de bezuinigingen de GGZ-instellingen tot efficiënter werken. Omdat de uitgaven met niet meer dan 2,5% per jaar toe mogen nemen stijgt de druk op de inzet van efficiënte middelen waardoor het gebruik van e-health toeneemt.

Het gebruik van e-health raakt ook steeds meer ingeburgerd. Met name jongeren vinden deze manier van behandelen vanzelfsprekend. Dit, gecombineerd met de toenemende druk op zelfhulp en het versterken van de eigen regie van de cliënt, zorgen er voor dat e-health steeds meer vanzelfsprekend is.

Technisch zijn er ook steeds meer mogelijkheden om e-health aan te bieden, zoals de ontwikkelingen rondom apps, games en online dossiers. Echter, het gebrek aan standaard integratiemogelijkheden belemmert de opschaling.

De voordelen van Koppeltaal

Voordelen koppeltaal

Er zijn voordelen te behalen met Koppeltaal voor cliënten, GGZ-instellingen, IT leveranciers en zorgverzekeraars.

Met e-health kan de cliënt zelfstandig werken aan zijn behandeling en hoeft minder vaak een beroep te doen op professionele hulpverleners. e-health levert voor cliënten ook een bijdrage aan de zelfredzaamheid. Ook het netwerk van de cliënt kan makkelijker worden betrokken.

Met een ICT-integratiestandaard ervaren zorginstellingen minder integratieproblemen (en dus minder kosten). Tevens kunnen ze zelf een optimale mix van interventies samenstellen omdat ze meer keuzemogelijkheden hebben. Ze besparen ook op arbeidskosten terwijl de kwaliteit van de zorg toeneemt door meer flexibiliteit, meer maatwerk, en het voorkomen van terugval.

IT leveranciers kunnen met Koppeltaal hun marktbereik vergroten en hun producten palet verbreden. Als Koppeltaal een standaard wordt, weten ze zich ook verzekerd van compliance aan de eisen van zorgverzekeraars.

Zorgverzekeraars tenslotte hebben belang bij Koppeltaal omdat alle voordelen bij elkaar opgeteld leiden tot betere kwaliteit zorg tegen lagere kosten.

Doelstelling en strategie stichting Koppeltaal

De stichting stelt zich ten doel:

  • het (door)ontwikkelen, beheren, onderhouden en implementeren van een integratiestandaard, waarmee interne gegevensuitwisseling en applicatie-integratie tussen ICT-systemen en e-Health-platformen wordt geregeld, alsmede het beschikbaar stellen en implementeren van deze integratiestandaard en complementaire dienstverlening aan, respectievelijk bij, zorginstellingen die diensten voor gedragsverandering en daarmee direct samenhangende diensten verlenen in het algemeen en instellingen voor Geestelijke Gezondheidszorg in het bijzonder;
  • het beheren van de intellectuele eigendomsrechten op de integratiestandaard.

De stichting tracht haar doel onder meer te bereiken door:

  • het (laten) ontwikkelen van een nationale integratiestandaard;
  • het bundelen van kennis, kunde en vaardigheden van diverse stakeholders, waardoor implementatie en doorontwikkeling van de integratiestandaard gerealiseerd kan worden van data-integratie naar applicatie-integratie;
  • en voorts al hetgeen rechtstreeks of zijdelings verband houdt met het doel en aan de verwezenlijking daarvan kan bijdragen.

Kernactiviteiten Stichting Koppeltaal

Kernactiviteiten Koppeltaal

Om haar doel te bereiken en haar strategie uit te voeren kent de Stichting Koppeltaal vier kernactiviteiten: netwerkpromotie en contractmanagement, dienstverlening, infrastructuur beheer en ontwikkeling.

Netwerkpromotie en contractmanagement

Elke aansluiting in een netwerk verdubbelt de toegevoegde waarde van het netwerk voor de aangeslotenen. Het is voor de stichting dus van belang om zoveel mogelijk IT leveranciers en zorginstellingen aan te sluiten. Om dit te doen promoot de Stichting Koppeltaal haar netwerk van aansluitingen. Via de website, nieuwsbrieven, informatiebijeenkomsten, presentaties, gesprekken met individuele IT deelnemers, en alle andere relevante manieren brengt Koppeltaal zichzelf onder de aandacht als mogelijke oplossing voor integratie. Nadat interesse gewekt is wordt stap voor stap onderzocht of een aansluiting daadwerkelijk van toegevoegde waarde is en of de aan te sluiten deelnemer wil voldoen aan de voorwaarden die deelname aan de stichting stelt. Als dit allemaal het geval is wordt een overeenkomst met de stichting gesloten en is een deelnemer klaar voor deelname.

Dienstverlening

De dienstverlening van Stichting Koppeltaal is er op gericht om IT deelnemers aan te sluiten op Koppeltaal. Koppeltaal biedt IT deelnemers uitgebreide en gedetailleerde documentatie en procesondersteuning om de aansluiting op Koppeltaal te realiseren. De website, een wiki, gedeelde broncode, een teststraat, support en begeleiding zijn beschikbaar om de juiste aansluiting te maken. Na het doorlopen van het dienstverleningsproces is een IT deelnemer 'in productie'.

Infrastructuur beheer

Zodra een deelnemer is aangesloten draait deze aansluiting via de infrastructuur van Koppeltaal. Koppeltaal zorgt er voor dat deze infrastructuur optimaal beschikbaar is en biedt support bij problemen die zich in het beheer van de aansluiting op Koppeltaal voor kunnen doen. Middels een gedeeld supportproces kunnen IT deelnemers en Koppeltaal effectief samenwerken om de gecombineerde dienst van applicaties via Koppeltaal voor de deelnemende GGZ-instellingen draaiend te houden.

Ontwikkeling

Stichting Koppeltaal heeft een roadmap met daarop de belangrijkste toekomstige ontwikkelingen. Per jaar verschijnen drie nieuwe releases van Koppeltaal. Bij het ontwerpen van een nieuwe release wordt een actief community proces met de IT deelnemers in Koppeltaal doorlopen. IT deelnemers hebben zo invloed op de prioriteiten in de roadmap, op de functionele dekking van een release, en op de technische keuzes die in een release worden gemaakt. Waar nodig, mogelijk, en gewenst wordt ook technische capaciteit van Koppeltaal deelnemers ingehuurd om een (deel van) een release te realiseren. IT deelnemers hebben inzicht in de roadmap en in de release planning van Koppeltaal.

Bestuur en organisatie

Het bestuur van Stichting Koppeltaal bestaat uit vertegenwoordigers van GGZ-instellingen, IT deelnemers en financiers. Daarnaast kent de stichting een kernteam en faciliteert de stichting enkele communities waarmee Koppeltaal samen ontwikkeld wordt.

Coöperaties van GGZ-instellingen

De gebruikers zijn in Stichting Koppeltaal vertegenwoordigd middels de drie coöperaties e-lab autisme, psychotrauma, en verslaving. Op dit moment wordt onderzocht hoe deze samen te voegen tot één organisatie, die naast de ontwikkeling van games ook al bestaande interventies uit de markt Koppeltaal 'ready' wil gaan maken. Een volledig overzicht van de leden van deze drie coöperaties vind je op [deze website].

IT Leveranciers

De IT leveranciers in Stichting Koppeltaal zijn e-health leveranciers, en leveranciers van ROM en EPD's. De IT leveranciersraad komt een aantal keer per jaar bij elkaar met als doel de stichting te adviseren over trends en ontwikkelingen in de IT waar de stichting in haar verdere ontwikkeling rekening moet houden.

Communities en kernteam

Koppeltaal faciliteert een community of practice met de IT architecten van Koppeltaal deelnemers (zowel coöperatie leden als IT deelnemers). Deze community komt drie tot vier keer per jaar bij elkaar om functioneel en technisch mee te ontwerpen met nieuwe releases van Koppeltaal en vormt hiermee een belangrijk klankbord voor het Koppeltaal kernteam dat Koppeltaal ontwikkelt, beheert en ondersteunt.

Daarnaast is er een community van geïnteresseerden, partners en leveranciers. Zo is de international HL7/FHIR community een belangrijke 'community of practice' voor Koppeltaal waaraan we een actieve wederzijdse bijdrage leveren. En onderhouden we contacten en contracten met leveranciers, die ons de techniek en capaciteit leveren om de kernactiviteiten van Stichting Koppeltaal uit te voeren.

Architectuur van Koppeltaal

Koppeltaal architectuur

Het concept van Koppeltaal is gebaseerd op een hub die alle integraties die via Koppeltaal lopen op een standaard manier bedient. Deze hub spreekt een standaard taal en biedt een aantal standaard diensten voor uitwisseling van gegevens tussen de aangesloten applicaties. Koppeltaal is dus alleen een mechanisme om integraties te realiseren en om gegevens van de ene naar de andere applicatie door te geven. Alle functionaliteit die Koppeltaal biedt is gericht op dat principe.

De aansluiting op Koppeltaal verloopt via adapters. Die adapters bieden ieder een programmeerbare applicatie interface die toegang geeft tot de functionele dekking van Koppeltaal. Er zijn al adapters beschikbaar voor .NET, Python, Javascript en adapters voor Java en PHP zijn in de maak. Hiermee dekt Koppeltaal 95% van de in de GGZ gebruikelijk technische platforms.

De games die door de coöperaties worden ontwikkeld worden onder dezelfde architectuur als Koppeltaal gemaakt. Hierdoor is aansluiting naadloos. De verbindingen met al bestaande applicaties worden in samenwerking gerealiseerd. Koppeltaal zorgt voor de adapter, de functionele dekking, en de beschikbaarheid van de al aangesloten applicaties . De IT deelnemers zorgen voor functionele aansluiting van in hun platform relevante functies voor de integratie met de andere applicaties via Koppeltaal.

Technische architectuur Koppeltaal

Technische architectuur

De technische architectuur van Koppeltaal is gebaseerd op het idee dat je binnen een domein verschillende applicaties via Koppeltaal wilt laten uitwisselen. Een domein kan een zorginstelling zijn of een andere vorm van organisatie waarbinnen gegevens over e-Health behandelingen besloten kunnen worden uitgewisseld.

Een applicatie kan in een domein gegevens uitwisselen met andere applicaties via een abonnementen concept. In dat concept kan de applicatie aangeven welke typen Koppeltaal berichten hij deelt en welke Koppeltaal berichten van andere applicaties in dat domein hij geïnteresseerd is.

Functionele dekking Koppeltaal versie 1.0

Functionele dekking versie 1.0

De functionele dekking van Koppeltaal 1.0 bestaat uit de volgende gebruikersmogelijkheden: registreren van een applicatie, abonneren op berichten van een applicatie, toekennen van een activiteit aan een gebruiker, verzoeken van een 'single-sign-on' URL, bijwerken van gebruikersstatus, bijwerken van gebruikersresultaat, en het uitwisselen van een ongestructureerd bericht tussen gebruikers.

Registreren van een applicatie

Bij aansluiting van een Koppeltaal deelnemer wordt de applicatie van die deelnemer geregistreerd bij Koppeltaal. Een specifieke instantie van die applicatie wordt verbonden met ieder relevant Koppeltaal domein. Dit is een deels geautomatiseerd en deels administratief proces. Zo kan Quli bijvoorbeeld aangeven dat ze in het domein Leo Kannerhuis gegevens wil uitwisselen.

Abonneren op berichten

Een geregistreerde applicatie kan via een beheersinterface aangeven in welke berichten van andere applicaties het in het betreffende domein geïnteresseerd is. En kan tevens aangeven welke berichten het in dat domein kan en wil delen. Zo kan Minddistrict bijvoorbeeld aangeven dat ze een gebruikersstatus update wil ontvangen van de game Kick-ass als de gebruiker de game opstart.

Toekennen van een activiteit aan een gebruiker

De applicatie kan als activiteit aan een gebruiker in een andere applicatie worden toegekend. Zo kan bijvoorbeeld de kick-ass game of een specifieke ROM lijst worden toegekend aan een cliënt in een IPPZ portal.

Verzoeken van een 'single-sign-on' URL

Applicaties kunnen via Koppeltaal verzoeken om een 'single-sign-on' URL. Via dit mechanisme kunnen al ingelogde gebruikers naadloos naar een andere applicatie in het domein zonder opnieuw in te hoeven loggen. Een cliënt die bijvoorbeeld een ROM lijst moet invullen ziet deze taak in zijn 'Jouwomgeving' portaal, klikt op de taak en de ROM lijst van bijvoorbeeld Questmanager of Telepsy wordt gestart, afhankelijk van het domein waarin deze cliënt dit doet.

Bijwerken van gebruikersstatus

Met dit bericht kan een applicatie een statusupdate van een gebruiker ontvangen en/of versturen. Als een gebruiker bijvoorbeeld via het e-health warenhuis een kick-ass game gestart is kan de game bij elk tussenresultaat van een gebruiker een status bijwerkingsbericht naar het e-health warenhuis sturen. Als een zorgaanbieder dan zijn cliëntenpagina opent kan hij direct zien of de client de taak gestart is, nog bezig is, gestopt is zonder af te ronden, of de taak succesvol heeft volbracht. Handig als je zometeen een afspraak hebt.

Bijwerken van gebruikersresultaat

Met dit bericht kan een applicatie een resultaat van een activiteit ontvangen en/of versturen. Als een gebruiker bijvoorbeeld een ROM lijst heeft ingevuld in een ROM applicatie kan die ROM applicatie het resultaat van die activiteit als een bericht naar Zorgaanbiedersonline sturen met daarin een score of de antwoorden op de vragen.

Het uitwisselen van een ongestructureerd bericht tussen gebruikers

Met deze functionaliteit kunnen applicaties het via Koppeltaal mogelijk maken dat de cliënt communiceert met de zorgaanbieder terwijl beiden in verschillende applicaties zitten. Zo kan een cliënt bijvoorbeeld in een game een bericht sturen naar de zorgaanbieder dat hij over deze level een vraag heeft ter bespreking. De behandelaar kan deze vraag via Koppeltaal in de cliëntpagina van Minddistrict lezen.

Het veilig uitgeven van een mobiele applicatie

Sinds versie 1.1 van Koppeltaal kan een cliënt met een door Koppeltaal gegenereerde code een app (die daarvoor geschikt is) via Koppeltaal aan een andere Koppeltaal-applicatie koppelen.

Verzoeken om gegevens in een andere koppeltaal applicatie op te slaan en weer beschikbaar te stellen

Sinds versie 1.2 van Koppeltaal kan een app via Koppeltaal een verzoek doen aan een andere app om gegevens voor die app te bewaren.

Uitgebreide koppeling EPD's en ROM systemen

Sinds versie 1.3 zijn uitgebreide mogelijkheden beschikbaar om Koppeltaal berichten tussen ROM en EPD systemen uit te wisselen via Koppeltaal.

De HL7-FHIR standaard

FHIR

Koppeltaal maakt voor haar berichten gebruik van de internationale HL7 standaard FHIR. Deze standaard is gekozen vanwege haar ingebouwde flexibiliteit, haar aansluiting op moderne internetstandaarden, haar uitbreidbaarheid en haar profielmechanisme.

FHIR is ontworpen om af te kunnen wijken, dat maakt de standaard heel flexibel. Tegelijk biedt FHIR standaard modules die in een zorgdomein van belang zijn, zoals, bijvoorbeeld, een voorgedefinieerde patiënt, observatie, of behandelplan. De flexibiliteit van FHIR wordt door Ewout Kramer, één van de ontwikkelaars van de standaard uitgelegd met een lego metafoor. Als je de doos opendoet heb je al een aantal vooraf in elkaar gezette onderdelen. Het extensiemechanisme van FHIR is te vergelijken met een grote doos losse Lego onderdelen. Je kan op basis van een standaardmodule uit die doos zelf onderdelen vervangen en/of toevoegen om er zo helemaal 'jouw' patiënt van te maken.

Op die manier is FHIR aan heel specifieke omstandigheden aan te passen. Het profielmechanisme van FHIR laat je op een standaard manier beschrijven hoe je afgeweken bent van de standaard. Daardoor kan een ander die met jouw 'extensies' wil werken zien hoe je dit gedaan hebt en de eigen aansluiting via het profiel (de Lego handleiding) valideren. Tot slot biedt FHIR de meest recente internetstandaarden voor communicatie en gegevensverwerking, zoals REST en JSON, maar ook compatibiliteit met XML.

De roadmap van Koppeltaal